Cách gọi tên người ở Nhật Bản

ESO - Người Nhật có tập quán thay đổi cách nói chuyện tùy theo quan hệ giữa mình và người nghe. Ví dụ tiêu biểu là cách gọi tên người. Khi gọi tên người trong xã hội Nhật Bản, dù đối phương không phải là người Nhật đi nữa thì tốt hơn là bạn nên theo tập quán của Nhật Bản, nhớ thêm đại từ nhân xưng vào sau tên gọi.

1. Tên người Nhật

Tên người Nhật được cấu thành theo thứ tự  Họ  +  Tên

Ví dụ:  Yamada   +   Taro

Họ là họ của gia đình và tên là do cha mẹ đặt cho mỗi người

2. Cách sử dụng các loại từ xưng hô một cách kính cẩn

Có ba từ xưng hô thường dùng khi gọi một người, đó là 1. “Chan”, 2. “Kun”, 3. “San” được sử dụng theo các cách sử dụng dưới đây.

a. Cách sử dụng từ “Chan”

Được dùng kèm theo tên của bé gái cho đến tuổi các lớp thấp ở bậc tiều học, hoặc bé trai trước khi bước vào tiểu học. Khi sử dụng “Chan” còn có cảm giác là cách gọi một em bé dễ thương.

Ví dụ: (Bé gái) Hanako-chan

(Bé trai) Taro-chan

b. Cách sử dụng từ “Kun”

Được dùng đối với những nam giới nhỏ tuổi hơn mình. Thông thường không dùng đối với nữ.

c. Cách sử dụng từ “San”

Dùng để gọi một người đã trưởng thành hoặc những người không thân quen, người cấp trên, người lớn tuổi hơn,v.v. không phân biệt nam nữ. Từ “San” thường được dùng thêm vào sau tên họ.

d. Cách sử dụng “Cách gọi trống”

Người Nhật khi gọi người ngoài gia đình, hoặc người có địa vị xã hội tương đương với mình, hoặc người bạn thân thì cũng có trường hợp không dùng cách xưng hô kính cẩn mà chỉ gọi bằng họ. Cách gọi này gọi là “Yobisute (Gọi trống)”. Tuy nhiên, các bạn thực tập sinh kỹ năng mình không nên dùng cách gọi trống.

e. Cách xưng hô trong gia đình

Trong gia đình, khi cha mẹ gọi con cái thường gọi trống bằng tên. Khi con cái gọi bố mẹ thì gọi là “Otosan” và “Okasan”.

f. Cách thức xưng hô trong công ty

Trong công việc, thông thường không phân biệt trên dưới, nam nữ, khi gọi tên thì thêm “San” vào sau họ.

Tuy nhiên, khi gọi những người có chức vụ mà muốn thể hiện địa vị theo nghề nghiệp cũng có thói quen chỉ gọi chức vụ. Chẳng hạn, có nhiều trường hợp gọi là Shacho (Giám đốc), Kojo-cho (Giám đốc nhà máy), Bucho (Trưởng phòng), Kacho (Trưởng ban)... bằng chức vụ mà không gọi bằng họ.

Như đã đề cập ở trên, trong xã hội Nhật Bản mọi người luôn ý thức mối quan hệ giữa người nói và người nghe trong khi sử dụng ngôn từ nên rất phức tạp. Nếu dùng sai thì sẽ trở thành thất lễ. Vì thế, đối với các bạn Thực tập sinh vẫn chưa quen, trong bất kỳ trường hợp nào khi thực tập sinh gọi người Nhật thì nên dùng cách gọi “Họ + san” là tốt nhất.

Những chuyện lạ đáng học từ nước Nhật

1. Trung thực
Ở Nhật, bạn khó có cơ hội bắt taxi để đi một cuốc đường dài. Vì sao? Các bác tài sẽ tự chở bạn thẳng đến nhà ga tàu điện ngầm, kèm lời hướng dẫn “Hãy đi tàu điện ngầm cho rẻ”. Sự trung thực của người Nhật, in đậm nét ở những “mini shop không người bán” tại Osaka. Nhiều vùng ở Nhật không có nông dân. Ban ngày họ vẫn đến công sở, ngoài giờ làm họ trồng trọt thêm. Sau khi thu hoạch, họ đóng gói sản phẩm, dán giá và để thùng tiền bên cạnh. Người mua cứ theo giá niêm yết mà tự bỏ tiền vào thùng. Cuối ngày, trên đường đi làm về, họ ghé đem thùng tiền về nhà. Nhẹ nhàng và đơn giản. Các con đường mua sắm, các đại siêu thị ở Hokkaido, Sapporo hay Osaka… cũng không nơi nào bạn phải gửi giỏ/túi xách.

Quầy thanh toán cũng không đặt ngay cổng ra vào. Người Nhật tự hào khẳng định động từ “ăn cắp vặt” gần như đã biến mất trong từ điển. Nếu bạn đến Nhật, toàn bộ các cửa hàng sẽ tự động trừ thuế, giảm 5 – 10% khi biết bạn là khách nước ngoài.
2. “No noise” – không ồn
Nguyên tắc không gây tiếng ồn được áp dụng triệt để tại Nhật. Tất cả đường cao tốc đều phải xây dựng hàng rào cách âm, để nhà dân không bị ảnh hưởng bởi xe lưu thông trên đường. Osaka bỏ ra 18 tỷ USD xây hẳn 1 hòn đảo nhân tạo để làm sân bay rộng hơn 500ha ngay trên biển. Lý do đơn giản chỉ vì “người dân không chịu nổi tiếng ồn khi máy bay lên xuống”. Tại các cửa hàng mua sắm, dù đang vào mùa khuyến mãi, cũng không một cửa hàng nào được đặt máy phát ra tiếng. Tuyệt đối không được bật nhạc làm ồn sang cửa hàng bên cạnh. Muốn quảng cáo và thu hút thì cách duy nhất là thuê một nhân viên dùng loa tay, quảng cáo với từng khách.
3. Nhân bản
Vì sao trên những cánh đồng ở Nhật luôn còn một góc nguyên, không thu hoạch? Không ai bảo ai, những nông dân Nhật không bao giờ gặt hái toàn bộ nông sản mà họ luôn để phần 5-10% sản lượng cho các loài chim, thú trong tự nhiên.
4. Bình đẳng
Mọi đứa trẻ đều được dạy về sự bình đẳng. Để không có tình trạng phân biệt giàu nghèo ngay từ nhỏ, mọi trẻ em đều được khuyến khích đi bộ đến trường. Nếu nhà xa thì xe đưa đón của trường là chọn lựa duy nhất. Các trường không chấp nhận cho phụ huynh đưa con đến lớp bằng xe hơi. Việc mặc đồng phục vest đen từ người quét đường đến tất cả nhân viên, quan chức cho thấy một nước Nhật không khoảng cách. Những ngày tuyết phủ trắng nước Nhật, từ trên cao nhìn xuống, những công dân Nhật như những chấm đen nhỏ di chuyển nhanh trên đường. Tất cả họ là một nước Nhật chung ý chí, chung tinh thần lao động. Văn hóa xếp hàng thấm đẫm vào nếp sinh hoạt hàng ngày của người Nhật. Không có bất cứ sự ưu tiên. Sẽ không có gì ngạc nhiên nếu một ngày bạn thấy người xếp hàng ngay sau lưng mình chính là Thủ tướng. Ở Nhật, nội trợ là một nghề. Hàng tháng chính phủ tự trích lương của chồng đóng thuế cho vợ.
Do đó, người phụ nữ ở nhà làm nội trợ nhưng vẫn được hưởng các chế độ y như một người đi làm. Về già, vẫn hưởng đầy đủ lương hưu. Độc đáo hơn nữa là nhiều công ty áp dụng chính sách, lương của chồng sẽ vào thẳng tài khoản của vợ. Vai trò của người phụ nữ trong gia đình vì thế luôn được đề cao, tôn trọng.
5. Tông trọng quyền cá nhân.
Bạn có quyền phản ứng lại chính quyền hoặc một việc nào đó thoải mái. Bạn sẽ được bảo vệ và hướng dẫn bởi cảnh sát.